सम्झेर पुन विर्सदै हतारमा जीवन

मर्दैछु हिजो भन्दा आज एक दिन वढी

र भोलि…पर्सी.हुदै क्रमश

धकेल्दैछु निरन्तर मृत्युयात्रामा पाइलाहरु

तर दुनियाको आखामा

मेरो जीउदो लाश उठाउने

कोही मलामी भएनन् यहा

छन् खचाखच गाउ,शहरमा

मैले मलामी ठानेका मान्छेहरु

तर वेपर्वाह हिडीरहेछन सडकमा

म जस्तै जीउदो लाश वनेर

जीवन कुनै दिन जगत मा रहन्न भन्ने थाहा पाएर पनि

आफन्त खोज्छु

नाता जोड्छु

र उनीहरु कै आसपासमा जीएर आत्मियताको न्यानो ओड्छु

तत्क्षण पराजीत भए झै लाग्छ मृत्यु

हो त्यसैवेला निशंकोच ओठमा फुल्छन्

असंख्यौ गुलावी मुस्कानहरु

त्यो एउटा आभाष मात्र हो मेरो

वाचेकै छु कि भन्ने

तर त्यो पलमा पनि काहा रोकिएको हुन्छ र ?

मृत्युश्रृंखला

माटोमा टेके कै दिन सुभारम्भ भएको मृत्युयात्रा

निक्कै हिडीसकिएछ आज सम्ममा

किनकी त्यो मैले आफैलाई छाम्दा थाहा पाए

लाग्छ मृत्युको नजरमा

अजम्वरीको वुटी खोज्दै वाचेका छौ भने

केवल भ्रम मात्र वाचेका छौ

किनभने वाच्नुको निरन्तरतामा पीइरहेका हुन्छौ मृत्युको स्लोपोइजन

यहा हरदम संसारीक मोहमा फसेर

कहिलेकहि आफैलाई भुल्दा

जीवन त्यसवेला जीवन झै लाग्छ

हुन त यो अकाट्य मृत्यु काहा छैन र ?

यत्रतत्र ,र्सवत्र

र्सवकालिन फैलिएकै छ जगतमा

लाग्छ यसैको पृष्ठभूमीमा जीवन सौदा गरेर

यता अलिकति वाडिदै उता अलिकति चुडिदै

सम्झेर पुन विर्सदै हतारमा जीवन

मर्दैछु हिजो भन्दा आज एक दिन वढी

र भोलि…पर्सी.हुदै क्रमश

धकेल्दैछु निरन्तर मृत्युयात्रामा पाइलाहरु

नदिको किनारै किनार

उमेर

थप्दै

जीवन सागरमा

उर्लन्छु छाल अनगिन्ति

र पछारिन्छु ज्वारभाटा त्यसैगरी

मात्रै वग्नुको अनुभूति

संगाल्दै

वढ्छ वढीरहन्छ समय रथ

अनि

यात्राको आरोह अवरोहमा

टेकिन्छन् वर्तमान

र निधारमा अतीत वनेर डामीन्छन् समय रेखाहरु

रित्तिए जस्तो भोग्छु प्रताडीत जीवन

र पनि छाम्छु असफल

गन्तब्यका गोरेटाहरु

तर ओझेल परेका दिनहरुले

बिनासित्ती

चिमोट्छ मनहरु

आकांक्षाको मृत्युले

शोकाकुल वनेको छातीमा

जिजीविषा

अङकुरीन खोज्छ विपतीमा

जति वाटो छक्याउदै हिडे पनि

वाध्यताको पासोमा

जानीजानी फसेको म

निरीह प्राणी

उम्कन चाहेर पनि

काहा स्वतन्त्र भएको छु र त्यहावाट

वरु व्याकुलताले निसासीएको छु झनझन

धेरै प्रयास पाश्चात

अलिकति जीवन भेट्दा

यी दुइ पाइला हिडाएको छु सहज यात्राको नाममा

अक्करै अक्कर

निर्जन टापूहरुमा

के थाहा र ?

त्यहा पनि समयको धारीलो खुडाले

छप्किनु पर्छ भनेर

आखिर सहनै पर्यो त्यो पनि

जीवनै सम्झेर

वाच्छु यसरी नै वर्तमान कोतार्दै अधुरो सपना

अहंकार वाचेर

पहिचान विर्सेको माहौलमा

फ्याक्छु प्रतिजिवन

दुनियाको आखामा

कहिले छरपस्ट भत्किन्छु

र त्यसरी नै जोडीन्छु शिशीफष प्रयास

बग्छु समय

अबिरल,अबिछिन्न

नदिको किनारै किनार

उमेर

थप्दै

जीवन सागरमा

उर्लन्छु छाल अनगिन्ति

र पछारिन्छु ज्वारभाटा त्यसैगरी

मात्रै वग्नुको अनुभूति

संगाल्दै

वढ्छ वढीरहन्छ समय रथ

अनि

यात्रा आरोह अवरोहमा

टेकिन्छन् वर्तमान

र निधारमा अतीत वनेर डामीन्छन् समय रेखाहरु

तर पनि

कुमारी प्रवाह

छलाङ्ग मार्दै

वग्छु हामफाल्दै निरन्तर….निरन्तर…..

एउटा जिवित धड्कनको

मुहान नसुकुन्जेल

वर्तमान परिस्थितीको

किनकी आखा कै सामुन्ने

घट्छन् घटीरहन्छन्

सोच्दै नसोचेका/देख्दै नदेखेका

घट्नाहरु

श्रृखलावद्घ/चरणवद्घ

कोही लुटिन्छन्/कोही भुटिन्छन्

कोही चुडिन्छन् /कोही किचिन्छन्

आङै सिरीङ्ग हुने

एउटा कृतिम चलचित्रको

हरर दृश्यहरु जस्तै

गाउ/शहरले

चुपचाप भोग्ने वलत्कृत क्षणहरुले

जिउदै लाश वनेकाछन् यसरी सपनाहरु

र थिचिएकाछन् सन्त्रासले

कैयौ रहरहरु

आदीम मनस्थिती

स्वबिवेकको घृणास्पद प्रयोग

अनवरत युद्घको मैदान जस्तो

कोही लडिरहेछन्/कोही हासी रहेछन्

कोही शोक सन्तप्त/कोही सिदुर पुछि रहेछन्

कोही हुस्कि/कोही व्रान्डीमा रमाई रहेछन्

कोही विजयघोष/कोही मृत्युगीत गाईरहेछन्

यो मनोमानीको कुम्भमेलामा

हिंस्रक पाइलाहरुको घुइचो मात्र छ

हारगुहार छैन कसैले कसै माथी

तर पनि सम्वेदना गुमाएका मान्छेहरु

भन्ने गर्छन्

थोपा थोपा मीले नदी बन्छ

नदी नदी मीले सागर बन्छ

तर किन सुकिरहेछ थोपाहरुमा नदी <
तर किन विलाइरहेछ नदिहरुमा सागर <
यहा यस्तै विडम्वना छाउछ सदैव

दुख्नु अव दुख्दैन

पाशविक नरसंहारहरुले

किनभने ढुङ्गा वनेका छन् दुख्नुहरु

त्यसैले ब्यर्थ छ

हाम्रो उपस्थिती यो माटोमा

किनकी स्वतन्त्र आवाज उमार्ने

मुखभरी बाध्यताको पट्टी वाधेर

निःशब्द हुनुले

तसर्थ

रमीते मात्र रहेछौ हामी वर्तमान परिस्थितीको

किनकी आखा कै सामुन्ने

घट्छन् घटीरहन्छन्

सोच्दै नसोचेका/देख्दै नदेखेका

घट्नाहरु

एउटा कृतिम चलचित्रको

हरर दृश्यहरु जस्तै

श्रृखलावद्घ/चरणवद्घ

कोही लुटिन्छन्/कोही भुटिन्छन्

कोही चुडिन्छन् /कोही किचिन्छन्

अनन्त यात्रा

टेक्छु कोलम्वस पाइला

विना तयारी

विना कम्पास

विना मार्गचित्र

पछ्याउछु समय

सम्भावनाका धेरै मार्गहरुवाट

सके जहावाट पनि

पुग्न सकिन्छ चाहेको ठाउ

यति मात्र हो यात्रालाई ठम्याउने कसरी <
कोलम्वस पाइला

हुइकिन्छु अविचलित

कठिनाइ वुक्याउदै निरन्तर पूर्व

जहावाट प्रत्येक विहानीको न्वारन हुन्छ

पुगौ तेहिनेर भन्छु

तर अदृश्य छ त्यो गन्तव्य

निर्जन लाग्छ आफैले टेकेको माटो पनि

घाम निल्दै प्रतिगामी वन्छ वादल पनि

उकाली ओरालीले निल्छ गोरेटोलाई पनि

मलाई भने विघ्न हतार छ

कसैले नदेखेको

कसैले नभेटेको

कुमारी आविष्कार चुम्न

भर्याङ चढ्दैछन् उमेरहरु

सिमलको भुवा झै उड्दैछन् वैशहरु

तर पनि निश्चिन्त

जोस मात्र उध्याई रहन्छु नया पलहरु छुने

वास्तवमा पुग्न भने कहि पगीएको छैन

त्यसैले कोलम्वस पाइला

यन्त्रवत ठेल्छु कठ्याङ्ग्रीएको हिउद मुसार्दै

वेगिन्छु झरीवादल रुझदै

खोइ अत्तोपत्तो छैन त्यो गाउको

आकासलाई जतावाट हेरे पनि उस्तै देखिने

वाटो जता हिडे पनि त्यस्तै भेटिने

समयाजिंगरले चपाएको त होइन जिन्दगी <
सन्देहले छाम्छु कोलम्वस टाउको

भयले पसिना पुच्छु

निर्धक्क वनेर

धकेल्छु कोलम्वस पाइला निरन्तर उतै

खै कुन्नी काहा छ पुग्नको त्यो अर्को छेउ <
भकुण्डो व्रम्हाण्ड

सायद छैन कि त्यो भन्नु <
किनभने उस्तै मात्र लागिरहन्छ जहिले पनि

सोच्छु कोलम्वस पाइलाको टाउकोमा

आइन्सटाइन गिदी थपौ

शरीरमा हर्कुलस रोपौ

साहासमा नेपोलियन वाचौ

र अनवटम दावेर हुइकौ रकेट झै यात्रामा

विचार यसैगरी तोड्छु मोड्छु

पुन जोड्छु

अनि आफैलाइ सोध्छु

के जिन्दगी भन्दा लामा हुन्छन् यात्राहरु <
निर्विवाद

किनभने युग हिड्छ कोलम्वस पाइला

त्यसैले पुग्नुको तिर्खा वोकेर म

अनन्त यात्रा

टेक्छु कोलम्वस पाइला

विना तयारी

विना कम्पास

विना मार्गचित्र

अवरुद्ध छ अचेल

वासी अनहारहरुको भीडले

त्यसरी नै निष्क्रिय वनेकाछन् नया सडकहरु 

मान्छेमा

आस्थाहरु मर्दै गए पछि

भावनाहरु मौलाउदैनन्

तव दिमागलाई समयको कराहीमा

वेस्सरी भुट्छु विश्वासहरु

आखामा झुण्डिएका पर्दाहरु च्यातेर

छाम्छु श्रीयसुपाको इतिहास

अनि सुन्छु कान खोलेर

शब्दमा कैदि वनेका आवाजहरु

तव फलाक्छु श्रीयसुपाको आत्मा

फेदाङमाले झैं

कुनै वेला देशको आयतनमा

आफ्नै राज्य थियो

तर आज किम्वदन्ति मात्र वनेको छ

त्यो किपटको कुरा

अक्षरहरुको वन्चरोले

वारम्वार ठुङछु आफ्नै खोपडी

र छाम्छु खिया परेको अनुहार

त्यहा पाउछु असंख्यौ आफ्नै प्रकृतिका विम्वहरु

तव हठात झस्कन्छु युगौको निन्द्रावाट

र गुहार्छु अदृश्य

तागेरा निङवाफुमालाई

श्रीयसुपाको माङ्गेनाको लागि

हिजो नीतिनियमले पिल्सिएका हामी

आज पासीएका छौ त्यसको नया प्रारुपले

अव नहेरे हुन्छ कुनै जोखाना

किनकी ताम्रपत्र

त्यसका वलिया आधारहरु हुन्

पूर्खाहरुले आर्जेको सिमाना

छोपीएको हुन सक्छ विचारहरुको तुवालोले

तर पनि त्यहा जिवित छन् रक्तकणहरु

षड्यान्त्रको पाइतालाले

निर्मम कुल्चिएर श्रीयसुपा

दन्त्य कथा वनेको छ ओझेलमा

यथार्थको टापूमा

अवेरै भए पनि रोप्दैछु

तिनैका वंशज वीर्य मस्तिष्कमा

भूलहरुको श्रृखलाले

पूर्वज छाती फुलाएर

अझै पनि गर्व ठान्दैछौ अक्षरहरुको पहाड

मान्छे मान्छेमा छेलिएका

श्रीयसुपाका प्रतीकहरु

लोप भएको छन् देश भित्र देश

आवाज भित्र आवाजहरु

तर्सथ

मुन्धुम अलापेर

व्युझाउछु श्रीयसुपा साम्

र नया घामको आविष्कार संगै

उचाल्छु फगत श्री यसुपाका पाइलाहरु

नोट

श्रीयसुपा

श्री – श्रीजङ्गा

य – यलम्वर

सु – सुम्निमा

पा – पारुहाङ्ग

प्रयोग भएका लिम्वु भाषा

मुन्धुम – लिम्वु जातीको वेद

तागेरा निङवाफुमा – लिम्वु जातीले मान्दै आएको र्सवव्यापी देवता

माङ्गेना – देवारीद्वारा आशिर्वाद लिने कार्य , सिर उठाउने कार्य

फेदाङमा – देवारी

साम् – सातो मानिसको

काट्दै छु एउटै आयतनमा पत्थरको सालीक झैं

हिउदको कक्रिने जाडो र वर्खाको प्रचण्ड गर्मी

ताप्ने गरेको छु यथास्थानवाटै

देख्छु पर पहाडको रङ्ग मौषमले पोते अनुसार

मात्रै र्स्पर्श गर्छु दृष्टिका हातहरुले त्यसलाई

र हरदिन उकाली ओराली गर्ने दुइ पाईला

सोच्छु अव त्यहा पुग्ने छैन

किनकी वाधिएको छु फन्फनी अचेल

सिमाटोक्न वाध्यताले

आफनै सिरमाथि जुनघाम र ताराहरु उदाएर आउनु

त्यो महत्वको विषय किन हुदैन र-

तर सिमलको रुख झैं जिङग्रीङग उभेर

समय हाम्फाल्दै कुदेको हेर्न वाहेक फुर्सद छैन मलाई

मान्छेहरु हुलका हुल दोहोरीलत्तमा

चौतर्फी हाकिन्छन् उदेश्यहरु वाधेर

म भने थिचिएको छु नउठ्ने गरी

मेरै अगाडी घरको खाबो दलिनले थिचिए सरी

सिमाटोक्न दायित्वले

यो ठाउंमा उभ्न वेकार सोचौ भने

थुप्रै थुप्रै सपनाहरु पालेको छु यहिवाट

थुप्रै थुप्रै सपनाहरु छामेको छु यहिवाट

तर्सथ मुर्तीको नियतिलाई कुल्चेर

प्रयोजन खोज्छु चलयमान क्षणहरु संग

र अनुवाद खोज्छु जिवनका सहि मार्गहरुमा

अन्तराल अन्तरालहरु मै

तर यो गति जति धकेल्न खोजे पनि ठाउको ठाउ

सालको त्यो बुढोरुख जस्तै मकिदै गएको छु म

मेरो छेउको त्यहि टावर जस्तै रित्तिदै   गएको छु म

सिमाटोक्न समय संग

गोल व्रम्हाण्डको आङमा

देखिएको एक चोक्टा

नेपाल

औसत मान्छेहरुको हुलमा

देखिएको एक मान्छे

नेपाली

वेकसुर क्रसफयरिङ्गमा

मृत्यु कोमल छात्तीमा दागेर

त्यसै ढलेको छु देश

क्रसफयरिङ्गमा सामेल

युद्धरत

योद्धाहरुलाई

त्यो थाहा नहोला सायद

कि म निर्दोष देश ढलिरहेछु

वरु वेवारिस लाश देखेर

आल्हादित हुदा हुन्

एउटा शत्रुको अन्त्य सम्झेर

वास्तवमा

कदापी त्यो होइन

बरु त्यहा गुमेको छु एक आफन्त

क्रसफयरिङ्गमा आजभोलि

यसरी नै क्षण क्षण ढलिरहेछ देश

यहा ढल्नुमा

न छ गौरव न वीरता

न छ वीरगति न शाहादत्त

न छ शोकसभा न श्रद्धान्जली

वेअर्थले ढल्छ देश

अस्ति सम्म रोल्पा र रुकुममा मात्र

हुन्छ भन्थे क्रसफयरिङ्ग

पढेको थे अखवरमा

देश त्यहा दुखेको छ भनेर

सुन्छु हिजोआज

देशको सिरपुच्छर

वोलेको छ रे धावा क्रसफयरिङ्गले

कस्तो विडम्वना

आङ्खनै घुडामा वन्चरो ठुंगेर

महानता पाल्नु पर्ने

मेरा देशका महापुरुषहरुलाई

शान्तिको नाममा हिंसा उधिनेर

आघात घोप्ट्याउनु पर्ने

मेरा देवहरुलाई

भो  अव त वन्द गर

क्रसफयरिङ्ग

वाच्न देउ देशलाई देश जस्तै

वैरी छैन यहा कोहि न त पराय नै

मात्र छौ भाइभाइ

मात्र छौ नेपाली नेपाली

तिलको पहाड उभ्याएर

देशको मृत्यु खोज्नु हुन्न त्यहि मुलुकको नागरिकले

मपाईत्वले महान योद्धा सम्झने

ए वुद्धुहरु हो

क्रसफयरिङ्गका ए महापुरुषहरु हो

हास्न देउ सुन्दरशान्त नेपाललाई

वाच्न देउ सगरमाथाको देशलाइ

]]>